Ενέργειες

Γενική Άδεια Δημόσιας Χρήσης GNU (GNU GPL)

Η συλλογική βιβλιοθήκη γνώσης για το Linux στα Ελληνικά

Η Γενική Άδεια Δημόσιας Χρήσης GNU (GNU GPL) είναι άδεια ελεύθερου λογισμικού που δημιουργήθηκε από τον Richard M. Stallman, προγραμματιστή και ακτιβιστή του ελεύθερου λογισμικού, αρχικά για το Έργο GNU. Παρέχει στους χρήστες την ελευθερία να εκτελέσουν, να μελετήσουν, να μοιραστούν και να τροποποιήσουν το λογισμικό. Πρόκειται για μια άδεια «copyleft», κάτι που σημαίνει ότι όλα τα παράγωγα έργα θα πρέπει να διανέμονται υπό την ίδια ή άλλη συμβατή άδεια.

Η άδεια GNU GPL χρησιμοποιείται ευρύτατα στον κόσμο του ελεύθερου λογισμικού ανοιχτού κώδικα[1], αν και υπάρχουν διαφωνίες ως προς τη δημοφιλία της[2][3] τα τελευταία χρόνια.

Ιστορία

Ο Stallman επιθυμούσε να δημιουργήσει μια άδεια που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από κάθε λογισμικό που περιλαμβανόταν στο Έργο GNU. Έτσι προέκυψε η GNU GPL το 1989, από τον συγκερασμό προϋπαρχουσών αδειών από άλλα λογισμικά. Η τρέχουσα έκδοση της άδειας αποτελεί τη δεύτερη αναθεώρησή της.

Έκδοση 1

Η πρώτη έκδοση της GNU GPL[4] δημοσιεύτηκε στις 25 Φεβρουαρίου 1989 και ορίζει πως η αντιγραφή και η διανομή αντιγράφων οποιουδήποτε τμήματος ενός προγράμματος θα πρέπει να συνοδεύεται από τη διάθεση του πηγαίου κώδικα σε αναγνώσιμη μορφή υπό την ίδια άδεια. Επίσης, κάθε παράγωγο έργο στο σύνολό του θα πρέπει να διανέμεται υπό τους όρους της GNU GPL.

Έκδοση 2

Η δεύτερη έκδοση της GNU GPL (1991)[5] εισήγαγε τον όρο πως ένα έργο υπό την άδεια αυτή μπορεί να διανεμηθεί δημόσια μόνο αν πληρούνται όλοι οι όροι της άδειας. Αυτό αποτρέπει τον επιμερισμό της ισχύος των όρων και τις αξιώσεις για παραβίαση ευρεσιτεχνίας (πατέντας).

Παράλληλα, δημιουργήθηκε και μια λιγότερο περιοριστική αλλά απόλυτα συμβατή έκδοση της άδειας, η Ελάσσων Γενική Άδεια Δημόσιας Χρήσης (LGPL)[6] για να συνοδεύσει τις ελεύθερες βιβλιοθήκες λογισμικού που πραγματοποιούν λειτουργίες αντίστοιχες με ιδιοταγείς βιβλιοθήκες.

Έκδοση 3

Στις 29 Ιουνίου 2007 δημοσιεύτηκε η τρίτη και τρέχουσα έκδοση της GNU GPL[7], έπειτα από διαβουλεύσεις που είχαν διάρκεια δύο χρόνια και με τη συμβολή του Νομικού Κέντρου Ελευθερίας Λογισμικού (SFLC).

Η έκδοση αυτή περιέχει σημαντικές προσθήκες σχετικά με τις ευρεσιτεχνίες λογισμικού, τη συμβατότητα των αδειών ελεύθερου λογισμικού, τον ορισμό του πηγαίου κώδικα και τους περιορισμούς του υλισμικού. Επιπλέον, αφαιρεί τη νομική ισχύ του μηχανισμού Διαχείρισης Ψηφιακών Δικαιωμάτων (DRM) από το ελεύθερο λογισμικό.

Αρκετοί προγραμματιστές ελεύθερου λογισμικού, με πρωτοστατούντες ορισμένους από την ομάδα ανάπτυξης του πυρήνα Linux, υποστηρίζουν πως η τρίτη έκδοση της GNU GPL είναι περισσότερο περιοριστική από τις προηγούμενες δύο[8] και μπορεί να οδηγήσει σε διάσπαση τον κόσμο του ελεύθερου λογισμικού ανοιχτού κώδικα. Για τον λόγο αυτόν ο πυρήνας Linux παραμένει αδειοδοτημένος αποκλειστικά υπό τη δεύτερη έκδοση της GNU GPL, χωρίς την προσθήκη της αποστροφής «ή μεταγενέστερη», ενώ και ο Linus Torvalds είναι επικριτικός απέναντι στην τρέχουσα έκδοση ως έχει.[9]

Παραπομπές

  1. Ayala Goldstein (13 Δεκ. 2018), Top 10 Open Source Licenses in 2018: Trends and Predictions, WhiteSource Blog
  2. Jono Bacon (13 Φεβ. 2017), The decline of GPL?, Opensource.com
  3. Antoine Beaupré (23 Αυγ. 2017), The supposed decline of copyleft, LWN.net
  4. Free Software Foundation, Inc. (1989), GNU General Public License, version 1
  5. Free Software Foundation, Inc. (1991), GNU General Public License, version 2
  6. Free Software Foundation, Inc. (2007), GNU Lesser General Public License
  7. Free Software Foundation, Inc. (2007), GNU General Public License
  8. James E.J. Bottomley, Mauro Carvalho Chehab, Thomas Gleixner, Christoph Hellwig, Dave Jones, Greg Kroah-Hartman, Tony Luck, Andrew Morton, Trond Myklebust, David Woodhouse (15 Σεπ. 2006), Kernel developers' position on GPLv3, LWN.net
  9. Debconf (2014), Linus Torvalds says GPL v3 violates everything that GPLv2 stood for, youtube.com